“There is no grievance that is a fit object of redress by mob law.”
-Abraham Lincoln
Οι θεσμοί δεν κρίνονται μόνο από την ιστορική τους βάση – η οποία να μπορεί ήταν συναφής τον καιρό της θέσπισης τους – αλλά και από την αποτελεσματικότητα τους. Οι θεσμοί, ως μηχανισμοί οργάνωσης της κοινωνίας διοχετεύουν ατομικές δράσεις σε συλλογικές συμπεριφορές. Υπό αυτή την έννοια, το άσυλο ως θεσμός, είχε μία αξία κατά την μεταπολιτευτική περίοδο, την οποία πλέον έχει εξαντλήσει. Έχει εκφυλιστεί σε ένα μηχανισμό που ενθαρρύνει συλλογικά παραβατικές συμπεριφορές καθώς παρέχει χώρο οργάνωσης σε στοιχεία στα οποία όχι μόνο δεν θα έπρεπε να επιτρέπεται η οργάνωση, εφόσον αυτή γίνεται με σκοπό την οργανωμένη βία, άλλα θα έπρεπε να διώκονται σύμφωνα με τον νόμο. Με αυτό το κριτήριο, και όχι με το ιστορικό, ο θεσμός έχει ξεπεράσει την αξία του. Η παρελθοντολογία, ακόμα και όταν αφορά το άμεσο παρελθόν, είναι ιδιαίτερα βλαβερή, γιατί τα προβλήματα που ζούμε τα ζούμε σήμερα, και όχι χθες.
Ακούγεται από πολλές πλευρές η άποψη ότι η λύση στο πρόβλημα του ασύλου θα πρέπει να προέρχεται “από μας” ή από τις παρατάξεις, από την καλή φύση του καθενός εν πάση, και όχι από κρατική πολιτική. Θεωρούμε ότι η λογική αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα σκέψης η οποία οδηγεί σε γενική παράλυση, και όχι στην λύση συγκεκριμένων προβλημάτων. Κατά την άποψη μας, είναι ιδιαίτερα προβληματική γιατί ανάγει το πρόβλημα του ασύλου, που είναι θεσμοθετημένο και συνεπώς έχει κρατική προστασία, στην καλή θέληση μας, η οποία όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα δεν προστατεύεται ούτε από θεσμούς ούτε οργανώνεται από αυτούς για το κοινό καλό. Η ιστορία έχει δείξει ότι οι μετριοπαθείς δεν οργανώνονται αυτοβούλως εναντίων των βίαιων και αδίστακτων. Το να περιμένει κανείς αυτοφυή συλλογική δράση για την υπεράσπιση ενός πανεπιστημίου που καταρρέει, εναντίον ομάδων που είναι βίαιες, οργανωμένες και αξιοποιούν στο έπακρο την νοσηρή προστασία που τους δίνει το κράτος λόγω ενός παρωχημένου θεσμού, είναι τουλάχιστον ουτοπικό. Και στο μίνιμουμ είναι και αντιδημοκρατικό: ο καθένας έχει το δικαίωμα να κυκλοφορεί ελεύθερος σε δημόσιους χώρους, και να απολαμβάνει συλλογικά αγαθά για τα οποία πληρώνει, χωρίς να φοβάται μην του σπάσουν το κεφάλι. Σε αυτό πρέπει να έχει την προστασία του κράτους, και όχι να προσπαθεί να βρίσκει τρόπους αυτοπροστασίας μέσω των παρατάξεων οι οποίες ήδη λειτουργούν στα πρότυπα μαφιών. Κοινώς δεν είναι καθήκον του πολίτη να προσπαθεί να οργανωθεί για να μη του σπάσουν το κεφάλι (ή το πανεπιστήμιο), είναι δικαίωμα του να κυκλοφορεί ελεύθερος στον ακαδημαϊκό χώρο. Αλλά η κατάσταση είναι τόσο ανώμαλη στην Ελλάδα, που τελικά αυτοί που σπάνε κεφάλια κυκλοφορούν ελεύθεροι και προστατεύονται, και οι υπόλοιποι όχι. Αυτό είναι βαθύτατα αντιδημοκρατικό.
Εξ ορισμού, ο μέσος φοιτητής είναι ανίσχυρος απέναντι στην βία. Οι βίαοι και αδίστακτοι, πάντα κατάφερναν να επιβάλλονται στους μετριοπαθείς, απουσία του κράτους. Κατι άλλο δεν είναι στα πλαίσια του εφικτού. Δεν είναι όμως ούτε επιθυμητό: δεν θέλουμε αυτόκλητες φοιτητικές ομάδες προστασίας της έννομου τάξης όπως δεν θέλουμε βίαιους αντι-εξουσιαστές. Οι πρώτες εξ άλλου για να επιβιώσουν θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουν τις μεθόδους των τελευταίων. Θέλουμε θεσμούς που να προστατεύουν το αυτονόητο: το δικαίωμα του φοιτητή να κινείται στον χώρο που του ανήκει στα πλαίσια του νόμου. Όταν η ισονομία και το κράτος δικαίου, βασικές προϋποθέσεις της δημοκρατίας, ισχύουν, τότε οι βίαοι τιμωρούνται και η αυτοδικία και η πόλωση που αυτή συνεπάγεται αποτρέπονται. Όταν αυτές οι προϋποθέσεις δεν πληρούνται, τότε οι βίαοι θα επικρατούν εις βάρος των υπολοίπων. Και το άσυλο θα παραμένει βαθύτατα αντιδημοκρατικό όσο οι αδίστακτοι επιβάλλουν δια της βίας την θέληση τους σε βάρος της πλειοψηφίας με την προστασία του.
Follow us on: