Monthly Archive for January, 2009

‘Ελλειμμα Aντιπροσώπευσης

Το αίσθημα είναι διάχυτο εδώ και καιρό. Οι πολιτικοί ταγοί της χώρας μας όχι μόνο δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες ενός σημαντικού τμήματος των Ελλήνων αλλά αδυνατούν ακόμα και να τις αντιληφθούν. Αν μη τι άλλο, τα γεγονότα του περασμένου Δεκεμβρίου ήταν μία σαφής ένδειξη ότι πολιτικό σύστημα και κοινωνία κινούνται με διαφορετικές ταχύτητες· μία ένδειξη ότι οι πολιτικοί μας πρέπει να πάψουν να δολιχοδρομούν και να επαναπροσανατολιστούν άμεσα εντός των κοινωνικών τεκτενόμενων. Παρ’όλα αυτά καμία αλλαγή πλεύσης δεν πραγματοποιήθηκε και βάσει των εξελίξεων δεν διαφαίνεται μία τέτοια προοπτική.

Όσον αφορά στα δύο κόμματα εξουσίας, κάθε ανασυγκρότηση της πολιτικής τους στη βάση των σημερινών πολιτικοκοινωνικών αναγκών και με μακροπρόθεσμη προοπτική βρίσκεται εκτός του πεδίου ορατότητάς τους. Εξακολουθούν τους εκλογικούς τακτικισμούς που παραδοσιακά χαρακτηρίζουν την ελληνική πολιτική σκηνή, με το βλέμμα στραμμένο στις δημοσκοπήσεις. Εντός του ρευστού πολιτικού περιβάλλοντος επιδιώκουν να συσπειρώσουν την κομματική βάση τους πολώνοντας το πολιτικό κλίμα και να κερδίσουν την αδιευκρίνιστη ψήφο με επιφανειακές κινήσεις.

Ο πρόσφατος ανασχηματισμός της κυβέρνησης μόνο κατ’ επίφαση σηματοδότησε μία νέα διακυβέρνηση. Φάνηκε να διευθετεί εσωκομματικές ισορροπίες και να περιχαρακώνει στη Νέα Δημοκρατία όσο το δυνατόν περισσότερους από τους υποστηρικτές της δια της εκπροσώπησης σχεδόν όλων των εκλογικών περιφερειών στο νέο κυβερνητικό σχήμα. Επιπλέον, με υπουργοποιήσεις όπως αυτή του κ. Σαμαρά και υπουργούς να απευθύνονται στους «νοικοκύρηδες Έλληνες» ανασύροντας φαντάσματα του παρελθόντος, η ΝΔ αυτοπεριορίζεται σε μία συντηρητική στροφή που απευθύνεται στη δεξιά πτερυγά της. Για να κερδίσει εκλογικά ευρύτερες κοινωνικές ομάδες εισήγαγε στο λόγο της το διαιρετικό σχήμα «υπευθυνοι εναντίον ανεύθυνων»- τομή που θα άρμοζε στις περιστάσεις αν δεν προερχόταν από το σαρωμένο από σκάνδαλα κόμμα των «υπευθύνων». Από την άλλη, το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να ετεροπροσδιορίζεται βάσει των πεπραγμένων της ΝΔ και διεγείροντας το «προοδευτικό» αίσθημα της κομματικής βάσης του δια της καταγγελίας της «δεξιάς κυβέρνησης». Χωρίς να πείθει για τις ικανότητές του στη διακυβέρνηση, συγκρούεται με την κυβέρνηση για να αποκομίσει εκλογικά οφέλη στη λογική του «μη χείρων βέλτιστο».

Τέλος, ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει τη γενικόλογη επαναστατική ρητορική σε μία προκρούστεια προσπάθεια να συμπεριλάβει στους κόλπους του κάθε αριστερή, αριστερίζουσα και αριστερόστροφη ομάδα της νεολαίας. Όποια ρεαλιστική -και άρα περιοριστική- ή όχι αρκετά αριστερή πολιτική πρόταση θα επέφερε διαρροές στον αστερισμό υποστηρικτών του κ. Τσίπρα.

Όσο τα κόμματα αναζητούν τις συντεταγμένες τους βάσει αυτής της εκλογικής λογικής υφίσταται ένα σημαντικό έλλειμμα αντιπροσώπευσης. Οι επιλογές τους όπως φαίνεται από τα παραπάνω εκφράζουν τη στενή κομματική βάση τους. Το τμήμα της κοινωνίας που δεν ταυτίζεται με τα κόμματα γίνεται στόχος επικοινωνιακών ή καιροσκοπικών κινήσεων προς εκλογική εκμετάλλευση παραμένοντας άνευ ουσιαστικής εκπροσώπησης. Ακόμα και αν κάποιο κόμμα αποσπάσει τη ψήφο του, οι πραγματικές ανάγκες του δεν έχουν ενσωματωθεί από τους πολιτικούς φορείς που εγκλωβίζονται στην αναπαραγωγή των μικροπολιτικών τακτικών τους. Το κενό εκπροσώπησης αποτυπώνεται και στις δημοσκοπήσεις: τα κόμματα εξουσίας παραμένουν καθηλωμένα, η πλειοψηφία των Ελλήνων δεν θα επιθυμούσε μία μονοκομματική κυβέρνηση, ενώ το ΣΥΡΙΖΑ καταγράφει απώλειες. Οι ψηφοφόροι που μετεωρίζονται πέριξ του πολιτικού κέντρου αναζητούν εκφραστή.

Ο Ομπάμα και η Γάζα

Θεωρήσαμε ότι σήμερα, μία μέρα μετά την ορκωμοσία του Ομπάμα, είναι η κατάλληλη ώρα να γράψουμε κάτι για την στάση που τήρησε κατά την διάρκεια του πολέμου στην Γάζα. Αυτό γιατί πιστεύουμε ότι στις επόμενες μέρες θα δούμε πρωτοβουλίες του νέου προέδρου στην περιοχή.

Ακούμε στην Ελλάδα ότι ο Ομπάμα δεν πήρε σαφή θέση για τον πόλεμο στη Γάζα. Αυτοί που εκφράζουν αυτή την άποψη, πιστεύουν ότι ο Ομπάμα θα έπρεπε να έχει τοποθετηθεί στο θέμα εγκαίρως. Θεωρούν, a priori, ότι με την στάση σιωπής που τηρεί, ευνοεί τους Ισραηλινούς εις βάρος των Παλαιστινίων. Συνεπαγωγή αυτής της άποψης είναι ότι αν ο Ομπάμα μιλούσε, θα έπρεπε να είναι αναφανδόν υπέρ των Παλαιστινίων. Πιστεύουμε ότι η προοπτική ειρήνευσης στη Μέση Ανατολή εξυπηρετείται πιο αποτελεσματικά μέσω της προσωρινής σιωπής του. Πιστεύουμε επίσης, ότι σιωπώντας, ο νέος Πρόεδρος στέλνει το αντίθετο μήνυμα από αυτό που υποθέτουν αυτοί που απαιτούν να τοποθετηθεί.

Μία λύση στην σύγκρουση Ισραηλινών-Παλαιστινίων πρέπει να είναι μέρος ενός γενικότερου σχεδίου για την Μέση Ανατολή. Η σύγκρουση των δύο λαών έχει βαθιές ρίζες. Δεν αφορά και  επηρεάζει μόνο τους άμεσα εμπλεκόμενους, αλλά και τις γειτονικές χώρες και χρωματίζει τις σχέσεις δύσης-ανατολής. Το Ιράν και η Συρία θέλουν να παίξουν ρόλο σε οποιαδήποτε διαδικασία μπορεί εν δυνάμει να αλλάξει τις ισορροπίες στην περιοχή και μπορούν να εκτροχίασουν, σε περίπτωση που το θελήσουν, την διαδικασία ειρήνευσης μέσω της επιρροής τους στην Χεζμπολάχ και την Χαμάς. Αλλά και οι μικρότερες χώρες του κόλπου θέλουν να είναι βέβαιες ότι η τελική λύση θα εξυπηρετεί τα δικά τους συμφέροντα. Τέλος, η κοινή γνώμη σε καθεμία από αυτές τις χώρες, (τόσο του Κόλπου όσο και της Αμερικής), μπορεί να παίξει ισχυρότατο ρόλο στην έκβαση των διαπραγματεύσεων.

Οποιαδήποτε τοποθέτηση στο ύψιστο διπλωματικό επίπεδο – το προεδρικό – έχει πολύ σοβαρό αντίκτυπο καθώς στέλνει μηνύματα σε πολλαπλότητα ομάδων η καθεμία από τις οποίες έχει κίνητρα να εμποδίσει ή να βοηθήσει την διαδικασία, ανάλογα με την συγκυρία. Συνεπώς, ο χρονισμός μιας τέτοιας τοποθέτησης πρέπει να είναι προϊόν σοβαρής μελέτης, και μέρος ολοκληρωμένου σχεδίου. Θα πρέπει επίσης να υπάρχει μία κυβέρνηση που θα μπορέσει να εκπονήσει σαφή πολιτική για την επίλυση του προβλήματος, και τεχνοκρατικός μηχανισμός ο οποίος να έχει σαφείς κατευθυντήριες για την εκπόνηση των λεπτομερειών της πολιτικής αυτής. Πρέπει επίσης να έχει γίνει προετοιμασία και προκαταρκτικές επαφές με τις χώρες που θα συμμετέχουν, και, τέλος, πρέπει ο χρόνος να είναι προσεκτικά επιλεγμένος ώστε οι πολιτική συγκυρία στο εσωτερικό των άμεσα εμπλεκομένων χωρών να είναι ευνοϊκή. Στο παρόν καμία από τις παραπάνω προϋποθέσεις δεν εκπληρώνεται. Η προεδρία Ομπάμα δεν έχει ξεκινήσει, οπότε ο ίδιος δεν βρίσκεται στους «μοχλούς της εξουσίας». Το Ιράν και η Συρία είναι αρνητικά διακείμενες απέναντι στις ΗΠΑ, και το Ισραήλ βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο. Αν ο Ομπάμα έπαιρνε θέση στο ζήτημα πριν αναλάβει την προεδρία, θα ξόδευε πολύτιμο πολιτικό κεφάλαιο, χωρίς να έχει κανένα αποτέλεσμα η κίνηση του, καθώς οι προϋποθέσεις, σε πολιτικό, αλλά και διακρατικό επίπεδο, που θα μπορούσαν να  την κάνουν να ευοδώσει, δεν πληρουνται.

Επομένως, η σιωπή του είναι η καλύτερη δυνατή επιλογή αυτή τη στιγμή. Στέλνει ισχυρό μήνυμα στο Εβραϊκό λόμπυ ότι δεν θα γίνει όμηρος του, ότι δηλαδή δεν θα στηρίξει άνευ όρων το Ισραήλ (πράγμα το οποίο θα μπορούσε να κάνει αν ήθελε να εισπράξει πολιτικούς πόντους εντός των ΗΠΑ). Ταυτόχρονα τηρεί αποστάσεις από την Χαμάς την όποια αποδυναμώνει απέναντι στον πιο μετριοπαθή Μαχμούντ Αμπάς. Τέλος, αφήνει την κυβέρνηση Μπους να εισπράξει όλο το πολιτικό κόστος της καταστροφικής πολιτικής που αυτή ακολούθησε στην Μέση Ανατολή.

Ο Νόμος, η Τάξη, και ο Ψαριανός

Σε δελτίο του ΣΚΑΙ τις πρόαλλες, ο βουλευτής του ΣΥ.ΡΙΖ.Α κύριος Ψαριανός μας πληροφόρησε ότι η 17Ν στην αρχή ήταν δημοφιλής και απολάμβανε κάποιας νομιμότητας, γιατί, λέει, εκτελούσε βασανιστές και δολοφόνους της χούντας. Μετά όμως, συνέχισε ο κ. Ψαριανός, διείσδυσαν σε αυτή νέα στοιχεία τα οποία την «χάλασαν».
Τέτοιες δηλώσεις μας αφήνουν έκπληκτους. Θεωρούμε ότι είναι επικίνδυνες για την δημοκρατία. Το λογικό επακόλουθο των δηλώσεων  Ψαριανού, είναι ότι έκνομες, τρομοκρατικές ομάδες, νομιμοποιούνται να παραβαίνουν τους νόμους αν επιλέγουν τους «σωστούς» στόχους και προβάλουν το «κατάλληλο» ιδεολογικό υπόβαθρο (στην προκειμένη, η επαναστατική βία της αριστεράς, κατά της βίας της δεξιάς).

H λογική αυτή στο τελικό της στάδιο οδηγεί στον νόμο της ζούγκλας. Ο «σωστός» στόχος και το «κατάλληλο» ιδεολογικό υπόβαθρο, είναι σε εισαγωγικά γιατί υπόκεινται στην κρίση του καθενός. Εφόσον ο καθένας θα μπορεί να γίνει κριτής του σκοπού του, διάφορες ομάδες, αλλά και άτομα, θα αποφασίζουν να αναλαμβάνουν τον νόμο στα χέρια τους. Τότε γίνεται πολύ δύσκολο να διακρίνει κανείς τις διαχωριστικές γραμμές. Ποια αυτοδικία είναι “δίκαιη” και ποιά “άδικη”; Τελικα,  τα φαινόμενα έκνομης βίας πολλαπλασιάζονται σε φαύλους κύκλους εκδίκησης και αντεκδίκησης, και γίνεται ολοένα και δυσκολότερο για το κράτος να εφαρμόσει τον νόμο. Αυτά τα συμπεράσματα, δυστυχώς, δεν είναι απολύτως θεωρητικά. Φτάνει να δει κάνεις τι έγινε στην Αθήνα τις τελευταίες μέρες. Ο φόνος του νεαρού Αλέξη από τον αστυνομικό, αλλά και η επίθεση κατά του αστυνομικού από τον “Επαναστατικό Αγώνα” ήταν προϊόντα αυτοδικίας από έναν άνθρωπο και μια ομάδα, αντιστοίχως, που πιστεύουν ότι ο σκοπός τους είναι υπεράνω του νόμου. Αναπαριστά όμως και αποτυχία του κράτους προασπίσει την έννομο τάξη με κατάλληλες πολιτικές ώστε να μην φτάσουν στα άκρα τα πράγματα.

Η δημοκρατική κοινωνία στηρίζεται στο κράτος δικαίου και την ισονομία. Οι πολίτες συμφωνούν σε έναν μίνιμουμ κανόνων που ισχύουν για όλους, ώστε ένα έχουμε ένα κοινό μέτρο με το οποίο κρίνουμε τους πάντες. Όταν εφαρμόζεται ο νόμος προς πάσα κατεύθυνση, δεν υπάρχει  ανάγκη ούτε για αυτοδικία, ούτε για αντεκδίκηση. Τους βασανιστές της χούντας, τότε, έπρεπε να τους έχει δικάσει η δικαιοσύνη. Τον δολοφόνο του Αλέξη, αλλά και τα μέλη του Επαναστατικού Αγώνα σήμερα, πρέπει επίσης να τους (κατα)δικάσει η δικαιοσύνη. Αλλιώς καταλήγουμε σε στρεβλές λογικές τύπου κ. Ψαριανού, όπου το αντίδοτο στην παράνομη βία κάποιων είναι η παράνομη βία κάποιων άλλων.

Hello world!

Καλωσήρθατε στο Πολιτικό Ον! Ευχαριστούμε για την επίσκεψη σας. Ελπίζουμε να έχουμε την υποστήριξη σας σε αυτή την προσπάθεια και να βρείτε την θεματολογία που θα αναπτύξουμε, η οποία δεν θα περιορίζεται μόνο σε ελληνικά ζητήματα, ενδιαφέρουσα. Τα σχόλια σας είναι ευπρόσδεκτα στο feedback@politicalanimal.gr

Welcome to the Political Animal! Thank you for your visit. We count on your support in this effort, and we hope you find the selection of articles that we will be publishing interesting, as well as enlightening. We welcome your feedback, at feedback@politicalanimal.gr