“There is a point at which a polis by advancing unity, will cease to be a polis [...] It is as if you were to turn harmony into a mere unison, or to reduce a theme to a single beat. The truth is that the polis is an aggregate of many members.”
-Aristotle
Θεωρούμε καταρχήν θετική την διαμαρτυρία του κόσμου που βρίσκει έκφραση στην συγκέντρωση των “Αγανακτισμένων” στο Σύνταγμα. Η απουσία των συνηθισμένων “υπόπτων” είναι πολύ θετική, καθώς δείχνει την όρεξη του κόσμου για δράση εκτός των παγιωμένων δομών.
Είναι όμως ενδιαφέρον ότι οι διαμαρτυρίες δείχνουν και την πολιτική απειρία του Έλληνα. Αναφερόμαστε στο “απολιτίκ” στυλ της διαμαρτυρίας. Ο κόσμος που συγκεντρώνεται στο σύνταγμα, όπως φαίνεται και από τα πρακτικά των συνελεύσεων, προσπαθεί να “ξορκίσει” την πολιτική πρώτα από το ίδιο το κίνημα και κατ’ επέκταση από τον τόπο. Αυτό είναι αδύνατο.
Κατά πρώτο λόγο, όπου δεν υπάρχει πολιτική διαδικασία, υπάρχει ολοκληρωτισμός. Οι άνθρωποι είναι όλοι διαφορετικοί και χαρακτηρίζονται από πάθη, αρετές, και απόψεις που τις περισσότερες φορές είναι συνδεδεμένες με το θυμικό τους. Έτσι, οι διαφωνίες που προκύπτουν μεταξύ των ανθρώπων είναι αποτέλεσμα των εγγενών διαφορών τους – δεν είναι δυνατόν να συμφωνούν όλοι σε όλα. Συνεπώς, η διαφωνία δεν είναι δυνατόν να εξαλειφθεί, μπορεί όμως να αναγνωριστεί και να θεσμοθετηθούν κανόνες ώστε να μην ρέπουμε στα άκρα. Αυτή είναι η πολιτική διαδικασία. Είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος που έχουμε εφεύρει ώστε να λύνουμε τις διαφορές μας χωρίς σκοτωμούς και αιματοχυσίες. Η πολιτική είναι για την δημόσια ζωή, ότι είναι η ηθική για την ιδιωτική ζωή: ένα σύστημα μέσω του οποίου διαχειριζόμαστε τις διαφωνίες μεταξύ των διάφορων ομάδων ειρηνικά. Συνεπώς η πολιτική σηματοδοτεί ελευθερία, την δυνατότητα δηλαδή να διαφωνείς κανείς και να εκφράζει τις διαφωνίες του/της μέσω των θεσμών. Όπου απουσιάζει η πολιτική η φαινομενική αρμονία είναι απλώς επιβεβλημένη. Και δεν μπορεί να επιβληθεί με τρόπο άλλον από τον ολοκληρωτισμό.
Καταρχήν το κίνημα των “Αγανακτισμένων” αν θέλει να αναγνωριστεί ως πολιτική δύναμη θα πρέπει να αποκτήσει θέσεις. Οι θέσεις θα αποτελέσουν αντικείμενο αντιπαράθεσης με άλλες ομάδες και τα κόμματα της Βουλής. Εσωτερικά αν θέλει να αποφύγει την διάσπαση όταν οι πρώτες διαφωνίες προκύψουν (και αυτό είναι αναπόφευκτο) θα πρέπει να βρει έναν τρόπο να συναινεί σε ένα μίνιμουμ θέσεων. Στις υπόλοιπες θα πρέπει να συμφωνεί ότι θα διαφωνεί ενώ όλοι σέβονται τις αποφάσεις της πλειοψηφίας. Η εναλλακτική πρακτική είναι η επιβολή απόψεων από ισχυρές ομάδες εντός του κινήματος – πρακτική η οποία θα ακυρώσει τον ίδιο το σκοπό του. Αυτό που απαιτεί αυτή η συναίνεση (για να χρησιμοποιήσουμε και το buzzword των ημερών), λέγεται πολιτική.
Η έλλειψη πολιτικής συνείδησης φαίνεται από ορισμένα σημερινά γεγονότα, το πιο χαρακτηρηστικό απο τα οποία είναι η πρόταση στη Συνέλευση να απαγορευτεί η Χρυσή Αυγή. Καταρχήν,σε μία δημοκρατία δεν ποινικοποιούνται οι απόψεις – όσο ακραίες και αν είναι – αλλά οι πράξεις. Επιπλέον η Χρυσή Αυγή εξελέγη στο δήμο της Αθήνας λόγω γενικής αποχής. Δεν μπορείς όμως να είσαι απολιτίκ στις εκλογές και να συνεχίσεις να παριστάνεις τον απολιτικ ενώ ζητάς απαγόρευση της πολιτικής δραστηριότητας των άλλων.
Τέλος αυτοί που ζητάνε εξάλειψη της εξουσίας θα πρέπει να προσέξουν τι εύχονται. Πρώτον έχουμε τα μαθήματα της ιστορίας: την Γαλλική Επανάσταση ακολούθησε ο Τρόμος και η Επιτροπή Δημόσιας Ασφάλειας. Προς το παρόν τα πράγματα είναι ειρηνικά, αλλά αν για κάποιο λόγο οξυνθούν τα πνεύματα και μπούμε στην λογική της αντεκδίκησης, τότε απουσία κεντρικής εξουσίας θα έχουμε απλώς μία ομάδα (ή ομάδες) να επιβάλλουν το δίκαιο τους. Δεύτερον, και πιο πρακτικά, όταν ζεις εκτός του νόμου δεν απολαμβάνεις την προστασία του. Αρα όταν οξυνθούν τα πνεύματα (και είναι νομοτελειακό ότι θα οξυνθούν), οι Αγανακτησμένοι θα έχουν δύο επιλογές: είτε θα πρέπει να ζητήσουν την προστασία της αστυνομίας είτε να αναλάβουν δράση μόνοι τους. Στην τελευταία περίπτωση όμως, πάει περίπατο η ειρηνική φύση της διαμαρτυρίας. Αν κανείς δεν θέλει να αυτοδικήσει πρέπει να αποταθεί σε μια ανώτερη αρχή για προστασία. Αυτή είναι η θεσμοθετημένη εξουσία. Και αν θέλει να την καταλύσει και όχι να την διαμορφώσει τότε πρέπει να υποστεί και τα χειρότερα.

Follow us on: