Archive for the 'Uncategorized' Category

Page 2 of 8

Αγανακτισμένοι: χωρίς πολιτική δεν γίνεται

“There is a point at which a polis by advancing unity, will cease to be a polis [...] It is as if you were to turn harmony into a mere unison, or to reduce a theme to a single beat. The truth is that the polis is an aggregate of many members.”

-Aristotle

 

Θεωρούμε καταρχήν θετική την διαμαρτυρία του κόσμου που βρίσκει έκφραση στην συγκέντρωση των “Αγανακτισμένων” στο Σύνταγμα. Η απουσία των συνηθισμένων “υπόπτων” είναι πολύ θετική, καθώς δείχνει την όρεξη του κόσμου για δράση εκτός των παγιωμένων δομών.

Είναι όμως ενδιαφέρον ότι οι διαμαρτυρίες δείχνουν και την πολιτική απειρία του Έλληνα. Αναφερόμαστε στο “απολιτίκ” στυλ της διαμαρτυρίας. Ο κόσμος που συγκεντρώνεται στο σύνταγμα, όπως φαίνεται και από τα πρακτικά των συνελεύσεων, προσπαθεί να “ξορκίσει” την πολιτική πρώτα από το ίδιο το κίνημα και κατ’ επέκταση από τον τόπο. Αυτό είναι αδύνατο.

Κατά πρώτο λόγο, όπου δεν υπάρχει πολιτική διαδικασία, υπάρχει ολοκληρωτισμός. Οι άνθρωποι είναι όλοι διαφορετικοί και χαρακτηρίζονται από πάθη, αρετές, και απόψεις που τις περισσότερες φορές είναι συνδεδεμένες με το θυμικό τους. Έτσι, οι διαφωνίες που προκύπτουν μεταξύ των ανθρώπων είναι αποτέλεσμα των εγγενών διαφορών τους – δεν είναι δυνατόν να συμφωνούν όλοι σε όλα. Συνεπώς, η διαφωνία δεν είναι δυνατόν να εξαλειφθεί, μπορεί όμως να αναγνωριστεί και να θεσμοθετηθούν κανόνες ώστε να μην ρέπουμε στα άκρα. Αυτή είναι η πολιτική διαδικασία. Είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος που έχουμε εφεύρει ώστε να λύνουμε τις διαφορές μας χωρίς σκοτωμούς και αιματοχυσίες. Η πολιτική είναι για την δημόσια ζωή, ότι είναι η ηθική για την ιδιωτική ζωή: ένα σύστημα μέσω του οποίου διαχειριζόμαστε τις διαφωνίες μεταξύ των διάφορων ομάδων ειρηνικά. Συνεπώς  η πολιτική σηματοδοτεί ελευθερία, την δυνατότητα δηλαδή να διαφωνείς κανείς και να εκφράζει τις διαφωνίες του/της μέσω των θεσμών. Όπου απουσιάζει η πολιτική η φαινομενική αρμονία είναι απλώς επιβεβλημένη. Και δεν μπορεί να επιβληθεί με τρόπο άλλον από τον ολοκληρωτισμό.

Καταρχήν το κίνημα των “Αγανακτισμένων” αν θέλει να αναγνωριστεί ως πολιτική δύναμη θα πρέπει να αποκτήσει θέσεις. Οι θέσεις θα αποτελέσουν αντικείμενο αντιπαράθεσης με άλλες ομάδες και τα κόμματα της Βουλής. Εσωτερικά αν θέλει να αποφύγει την διάσπαση όταν οι πρώτες διαφωνίες προκύψουν (και αυτό είναι αναπόφευκτο) θα πρέπει να βρει έναν τρόπο να συναινεί σε ένα μίνιμουμ θέσεων. Στις υπόλοιπες θα πρέπει να συμφωνεί ότι θα διαφωνεί ενώ όλοι σέβονται τις αποφάσεις της πλειοψηφίας. Η εναλλακτική πρακτική είναι η επιβολή απόψεων από ισχυρές ομάδες εντός του κινήματος – πρακτική η οποία θα ακυρώσει τον ίδιο το σκοπό του. Αυτό που απαιτεί αυτή η συναίνεση (για να χρησιμοποιήσουμε και το buzzword των ημερών), λέγεται πολιτική.

Η έλλειψη πολιτικής συνείδησης φαίνεται από ορισμένα σημερινά γεγονότα, το πιο χαρακτηρηστικό απο τα οποία είναι η πρόταση στη Συνέλευση να απαγορευτεί η Χρυσή Αυγή. Καταρχήν,σε μία δημοκρατία δεν ποινικοποιούνται οι απόψεις – όσο ακραίες και αν είναι – αλλά οι πράξεις. Επιπλέον η Χρυσή Αυγή εξελέγη στο δήμο της Αθήνας λόγω γενικής αποχής. Δεν μπορείς όμως να είσαι απολιτίκ στις εκλογές και να συνεχίσεις να παριστάνεις τον απολιτικ ενώ ζητάς απαγόρευση της πολιτικής δραστηριότητας των άλλων.

Τέλος αυτοί που ζητάνε εξάλειψη της εξουσίας θα πρέπει να προσέξουν τι εύχονται. Πρώτον έχουμε τα μαθήματα της ιστορίας: την Γαλλική Επανάσταση ακολούθησε ο Τρόμος και η Επιτροπή Δημόσιας Ασφάλειας. Προς το παρόν τα πράγματα είναι ειρηνικά, αλλά αν για κάποιο λόγο οξυνθούν τα πνεύματα και μπούμε στην λογική της αντεκδίκησης, τότε απουσία κεντρικής εξουσίας θα έχουμε απλώς μία ομάδα (ή ομάδες) να επιβάλλουν το δίκαιο τους. Δεύτερον, και πιο πρακτικά,  όταν ζεις εκτός του νόμου δεν απολαμβάνεις την προστασία του. Αρα όταν οξυνθούν τα πνεύματα (και είναι νομοτελειακό ότι θα οξυνθούν), οι Αγανακτησμένοι θα έχουν δύο επιλογές: είτε θα πρέπει να ζητήσουν την προστασία της αστυνομίας είτε να αναλάβουν δράση μόνοι τους. Στην τελευταία περίπτωση όμως, πάει περίπατο η ειρηνική φύση της διαμαρτυρίας. Αν κανείς δεν θέλει να αυτοδικήσει πρέπει να αποταθεί σε μια ανώτερη αρχή για προστασία. Αυτή είναι η θεσμοθετημένη εξουσία. Και αν θέλει να την καταλύσει και όχι να την διαμορφώσει τότε πρέπει να υποστεί και τα χειρότερα.

Guest Post: Ζητείται πολιτική συνείδηση

submitted by MK

Εδώ και ένα χρόνο παρακολουθούμε, σχεδόν ανήμποροι, τους καρπούς τόσων χρόνων διαφθοράς, δημοσιονομικών προβλημάτων αλλά και σαθρών σχέσεων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στα ΜΜΕ ξετυλίγεται ένα τρίπτυχο που περιλαμβάνει όλα τα επίπεδα που χτυπάει αλλά και από τα οποία ξεκινάει η κρίση, όπως την γνωρίζουμε σήμερα.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο ξέρουμε ότι η Ελλάδα, από την ένταξή της στην ΕΕ και μετά, έφαγε με χρυσά κουτάλια. Η μία όψη του νομίσματος λέει ότι όλοι, λίγο πολύ, κάναμε τα στραβά μάτια μπροστά στο προφανές και άρα φταίμε αποκλειστικά για την κατάσταση στην οποία έχουμε περιέλθει. Η άλλη όψη, ωστόσο, σημειώνει -με ψιλά γράμματα πολλές φορές- ότι αφενός στην ΕΕ δεν υπήρχε πλήρης άγνοια για το τι συμβαίνει στην Ελλάδα και αφετέρου το πρόβλημα της Ελλάδας εντάσσεται σε ένα γενικότερο πλαίσιο δομικών προβλημάτων της Ε.Ε. τα οποία ξεπερνούν την ικανότητα της Ελλάδας να τα αντιμετωπίσει μόνη της. Πολλοί μιλούν για κατάλυση της δημοκρατίας στην Ευρώπη, καθώς οι δανειοδότες επιβάλλουν στους δανειολήπτες, πότε θα κάνουν εκλογές, πώς θα διαχειριστούν τα δημοσιονομικά της εκάστοτε χώρας, πόσο θα κόψουν από μισθούς, συντάξεις κ.ο.κ. Άλλοι απαντούν ότι όλα αυτά στηρίζονται σε ένα λογικό επιχείρημα που λέει ότι ο δανειοδότης πρέπει να έχει κάποιες εγγυήσεις ότι θα πάρει κάποτε τα λεφτά του πίσω, αλλιώς δεν έχει κανέναν απολύτως λόγο να δανείσει. Τα επιχειρήματα όμως, και από τις δύο πλευρές είναι ατελείωτα. Ξεκινούν από τα προαναφερθέντα, προχωρούν στον ρόλο του Τύπου σε Ελλάδα και εξωτερικό και καταλήγουν στο ότι και να θέλουμε να ορθοποδήσουμε τα ίδια τα μέτρα είναι τόσο ασφυκτικά που τελικά θα αποτελέσουν τον λάκκο μας.

Σε εγχώριο επίπεδο η διχογνωμία δεν είναι μικρότερη. Οι μεν λένε ότι εδώ που φτάσαμε δεν είχαμε άλλη επιλογή, οι δε ότι ο Παπανδρέου όφειλε να κάνει πιο σκληρές διαπραγματεύσεις. Οι μεν τάσσονται κατά Σαμαρά και λοιπών πολιτικών αρχηγών, στην αδυναμία τους να συναινέσουν, οι δε ισχυρίζονται ότι κάποιος έπρεπε να βάλει φρένο στην υποδούλωση τη στιγμή που οι απλοί πολίτες νιώθουν ότι ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι. Ακούμε φωνές να ζητούν απολύσεις δημοσίου, με το σκεπτικό ότι δεν γίνεται να υφίσταται απολύσεις μόνο ο ιδιωτικός τομέας, άλλες να απαντούν ότι αυτό θα εκτόξευε την ήδη υψηλή ανεργία και, φυσικά, τα περαιτέρω σχόλια θέλουν τον Παπανδρέου δειλό απέναντι στο “βαθύ ΠΑΣΟΚ”. Φυσικά, οι συζητήσεις και οι διαμάχες δεν σταματούν εδώ. Διαφθορά, ευθύνες πολιτικών, ευθύνες πολιτών, η αντιπολίτευση στο επίπεδο που γίνεται τόσα και τόσα χρόνια στην Ελλάδα, ευρώ, δραχμή, είναι όλα συστατικά στο ίδιο καζάνι που βράζει. Λύσεις; Ελάχιστες.

Στη βάση της πυραμίδας βρίσκεται ο πολίτης, απελπισμένος, ξεβολεμένος,  αδικημένος, συνυπεύθυνος για την κατάσταση που επικρατεί. Τις τελευταίες μέρες οι “αγανακτισμένοι” μαζεύονται στις πλατείες, ένα πλήθος ανθρώπων αποφασισμένο να διαμαρτυρηθεί ειρηνικά. Για πρώτη φορά εδώ και πάρα πολλά χρόνια, οι Έλληνες διαμαρτύρονται δίχως να ανοίξει ρουθούνι, οι μπαχαλάκηδες παραμένουν κρυμμένοι, οι κομματικές οργανώσεις, οι συνδικαλιστές λουφάζουν μπροστά στην οργή του κόσμου. Ακόμη κι εδώ οι απόψεις διίστανται: ορισμένοι ισχυρίζονται ότι ο κόσμος δεν έχει ουσιαστικά επιχειρήματα και αντιπροτάσεις ή ότι απλά κατέβηκε στις πλατείες για να κάνει ένα μικρό πανηγυράκι σε απάντηση μιας ψευδούς είδησης που ήθελε αγανακτισμένους Ισπανούς να αποδοκιμάζουν τους άπραγους Έλληνες. Τα “πρακτικά” των συγκεντρώσεων είναι γελοία, οι αλλαγές (ή για πολλούς οι “επαναστάσεις) δεν ξεκινούν από το facebook, ο κόσμος δεν είναι αποφασισμένος να αντιμετωπίσει τη δική του ευθύνη μέσα στην κρίση και οι διαμαρτυρίες επιδεινώνουν την κατάσταση. Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι δεν μαζεύεται τόσος κόσμος στις πλατέιες χωρίς έρειισμα, υποκινούμενος απλώς από ένα (αληθές ή μη) σύνθημα, είναι αλήθεια ότι ο κόσμος νιώθει αδικημένος όταν πληρώνει βλέποντας άλλους να μην πληρώνουν, όταν πρόκειται να επιβληθεί φόρος στα 500 ευρώ και ίσως η πιο πικρή αλήθεια είναι ότι πρόκειται για κόσμο που ξύπνησε απότομα, μέσα σε μια κρίση η οποία όσο χτιζόταν διέφυγε από τα ΜΜΕ, και συνειδητοποίησε ότι δεν έχει πουθενά να στραφεί πολλώ δε μάλλον όταν, ύστερα από ύπνο βαθύ, δεν έχει ο ίδιος την πολιτική συνείδηση και άποψη που απαιτείται για την διεκδίκηση ουσιαστικών δομών μέσα σε ένα χάος.

Η διχογνωμία που επικρατεί σε όλα τα επίπεδα σηματοδοτεί την κατάρρευση όλων των σταθερών τόσο στον κοινωνικό όσο και στον πολιτικό τομέα και ο τελικός αποδέκτης, μέσα σε αυτή την κατάρρευση και έχοντας την ανάγκη να δει  την κατάσταση σε άσπρο ή μαύρο, δεν ξέρει από που να πιαστεί, γιατί δεν υπάρχει τίποτε που να υπόσχεται συνέχεια.

 

Η χρεοκοπία, το Spiegel, και το γερμανικό Υπ. Οικονομικών

Την Παρασκευή το απόγευμα, το Spiegel  δημοσίευσε ένα άρθρο σύμφωνα με το οποίο η Ελλάδα εξετάζει το ενδεχόμενο να βγει από το ευρώ. Ακολούθησε καταιγισμός διαψεύσεων σε όλα τα επίπεδα της Ε.Ε. και από τις κυβερνήσεις των Ευρωπαϊκών χωρών. Το δημοσίευμα προκάλεσε πτώση του ευρώ από τα $1.4530 που είχε την Πέμπτη στην Νέα Υόρκη, στα $1.4337. Είναι πολύ νωρίς να για συμπεράσματα, αλλά ακολουθεί μία πρώτη ανάγνωση των γεγονότων.

Ο ισχυρισμός του άρθρου είναι καταφανώς λάθος είναι αυτονόητο ότι η Ελλάδα δεν διανοείται να βγει από το ευρώ. Η πρώτη υπόθεση που κυκλοφόρησε είναι ότι πρόκειται για παιχνίδι κερδοσκόπων. Το Spiegel όμως είναι αξιόπιστο μέσο με άριστη κάλυψη σε σειρά θεμάτων από το Αφγανιστάν μέχρι την Ευρωπαϊκή και Αμερικανική πολιτική. Επιπλέον, πέρυσι επιτέθηκε στην Bild για το φαιδρό δημοσιογραφικό της ήθος αποκαλώντας την “εμπρηστή” για την κάλυψη της, μεταξύ άλλων, και της κρίσης στην Ελλάδα. Επιπλέον, είναι αλήθεια ότι η συνάντηση έχει ασυνήθιστα στοιχεία. Πρώτον, συμμετείχαν οι “μεγάλοι τέσσερις”: Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία. Δεύτερον έγινε προσπάθεια να κρατηθεί η συνάντηση μυστική. Τέλος, παρά τις ισχυρές διαψεύσεις σε όλα τα επίπεδα το Spiegel δεν έχει ανακαλέσει ή ανασκευάσει το άρθρο και δεν έχει βγάλει κάποια ανακοίνωση.

Ενώ λοιπόν δεν τίθεται θέμα εξόδου της Ελλάδας υπάρχουν διάφορα στοιχεία τα οποία καταδεικνύουν ότι το Spiegel δεν είναι απλώς όργανο κερδοσκόπων. Μία τέτοια εξήγηση είναι υπεραπλουστευτική. Ο @lolgreece ο οποίος κάνει εξαιρετικό και πολύ εύστοχο οικονομικό σχολιασμό γράφει πως δεν είναι νομικά δυνατό για μιά χώρα να βγει από την Ε.Ε., και συνεπώς βρέξει χιονίσει θα παραμείνουμε στην νομισματική ένωση. Αυτό είναι απολύτως σωστό αλλά δεν είναι κεντρικής σημασίας στην υπόθεση. Δεν δείχνει ότι η δημοσίευση του spiegel ήταν λανθασμένη, γιατί το θέμα – τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα – δεν είναι νομικό: είναι πολιτικό και οικονομικό – γι αυτό και το ευρώ έπεσε παρά το ισχύον νομικό καθεστώς.

Μία άλλη εκδοχη παρουσιάζει ο Γιάννης Βαρουφάκης σε ένα πολύ ενδιαφέρον post το οποίο ανέβασε την Παρασκευή βράδυ στο blog του. Ο Γ. Βαρουφάκης, επικαλούμενος πηγές του γερμανικού υπουργείου οικονομικών, λέει ότι το γερμανικό ΥπΟικ σε συνεργασία με το Spiegel ήθελε να στείλε μήνυμα στην Α. Μέρκελ και τον Γ. Παπανδρέου ότι η παρούσα πολιτική δεν λειτουργεί – ότι χρειάζεται νέα πολιτική, όχι επιπρόσθετο χρέος στις ήδη υπερχρεωμένες χώρες. Ήταν το τελευταίο, λέει ο κ. Βαρουφακης, μίας σειράς προηγούμενων ηπιότερων μηνυμάτων τα οποία το Γερμανικό ΥπΟικ διοχέτευε μέσω του Spiegel (και που μπορείτε να ακολουθήσετε στο Alphaville των Financial Times).

Κυκλοφορεί και ένα αντιδιαμετρικά αντίθετο σενάριο, για το οποίο δεν υπάρχει πηγή, και για το οποίο διατηρούμε μεγάλες επιφυλάξεις: σύμφωνα με αυτό το σενάριο η διαρροή προήλθε από την ελληνική κυβέρνηση η οποία βλέπει ότι το πρόγραμμα δεν βγαίνει. Έτσι άφησε να διαρρεύσει η πληροφορία αυτή ως διαπραγματευτικό εργαλείο για ευνοϊκότερους όρους στην συνάντηση της 16ης Μαϊου όπου θα εξετασθεί αν η Ελλάδα χρειάζεται επιπλέον βοήθεια.

Αναμένουμε λοιπόν εξελίξεις.

Update 7/5 10:54πμ:

Ένα ενδιαφέρον σχετικό άρθρο εδώ το οποίο υποστηρίζει εμμέσως την δεύτερη υπόθεση (ευχαριστούμε τον @fotisk για το link):

The rumours out of Germany that Greece is considering withdrawal from the euro-zone are being denied vigorously by EU and Greek officials. But, where there is smoke, there is fire. Clearly, it is in Greece’s best interest to allow these rumours to persist. Not only has it savaged the single currency, it also gives the Greeks leverage in terms of negotiating a better bailout package.

[...]

it seems more likely that Greece may be playing a game of chicken with euro zone policy makers in order to negotiate a more favorable aid package, with perhaps an extension of duration on its debt, or loosening up of tough austerity measures. In other words, Greece is using the threat of a potential collapse of the euro zone as a means to get concessions from the core euro zone in attempt to quell the rising complaints of the Greek people.

Μαρφίν, ένας χρόνος μετά

Στην Ελλάδα τελικά η μετατόπιση ευθυνών ισοδυναμεί με απαλλαγή από τις ευθύνες.

Πριν ένα χρόνο κάηκαν ζωντανοί τρεις άνθρωποι ενώ τα επαναστατημένα καλόπαιδα φώναζαν από κάτω “να καείτε ρε”. Την επόμενη αντί να αξιοποιούνται τα στοιχεία για να συλληφθούν οι δράστες και να τιμωρηθεί η Μαρφίν για όποιες παραβάσεις, εκτυλίχθηκε η συνηθισμένη για τα ελληνικά δεδομένα κολοκυθιά: “οι εμπρηστές”. “Γιατί οι εμπρηστές, η πυρασφάλεια”. Αν θες αποτελεσματικό αντιπερισπασμό λοιπόν, ρίξτα στην πυρασφάλεια (γιατί, όπως και να το κάνουμε, είναι φυσιολογικό να βρέχει μολότοφ – γι αυτό άλλωστε θέλουμε και πυρασφάλεια στο κέντρο της Αθήνας) και μετά καλίγωσε τον ψύλλο για ευθύνες μετόχων, Βγενόπουλου κλπ.

Ο διάλογος μετατοπίσθηκε – ήταν εντυπωσιακό ότι έγινε ΑΜΕΣΩΣ μετά τα γεγονότα – και εστίασε στον Βγενόπουλο. Ως δια μαγείας σταματήσαμε να μιλάμε γι αυτούς που έκαψαν τους εργαζόμενους.  Αξιοζήλευτες ικανότητες στρεψοδικίας, και από ευαισθησία άλλο τίποτα: τρια χρόνια μετά ακόμα κάποιοι καίνε την Αθήνα για τον Γρηγορόπουλο (πόσο παραπάνω μπορεί να καπηλευτεί κανείς την μνήμη ενός νεκρού;), όμως δεν θυμούνται ούτε τα ονόματα των θύματων (5 άτομα πήγαν στην συγκέντρωση για την επέτειο – ευχαριστούμε την @gavrogirl που ήταν εκεί για το link ). Δεν βλέπουμε καμιά κατακραυγή για να συλληφθούν οι ένοχοι, καμία συλλογική έκφραση για τους ανθρώπους αυτούς. Αντίθετα βλέπουμε κόσμο να απαλλάσσει εμμέσως τους δολοφόνους μιλώντας για πυρασφάλειες, ξεχνώντας τους δράστες. Δυστυχώς γι αυτούς, είναι άλλο να ζητάει κανείς απονομή ευθυνών προς όλες τις κατευθύνσεις και άλλο στο “τους δολοφόνησαν” να απαντάει “ναι αλλά και ο Βγενόπουλος…” και να ξεχνάει το “τους δολοφόνησαν”.

Αν όλοι αυτοί που κόπτονται για δικαιοσύνη και ισότητα ήθέλαν πραγματικά να υπερασπιστούν την ισονομία θα φώναζαν για απόδοση δικαιοσύνης προς όλες τις κατευθύνσεις, δεν θα επιχειρούσαν συμψηφισμούς.

 

Το μίξερ, οι ενδιάμεσοι θεσμοί και η διαφάνεια

Πρόσφατα, μία blogger, η Alex Walex, η οποία ασχολείται με την μαγειρική ανέβασε ένα χιουμοριστικό ποστ με το οποίο ζήτησε χρήματα για να μπορέσει να αγοράσει ενα μίξερ. Σε αντάλλαγμα προσέφερε μία πάβλοβα σε όποιον έκανε δωρεά.

Το αποτέλεσμα ήταν – όπως αναφέρει το yupi.gr σε ένα πολύ αξιόλογο άρθρο – να ξεκινήσει ένας οχετός υβρεολογίων και χολής στο twitter εν είδει λιντσαρίσματος. Όπως επεσήμανε ο φίλος @anestis, στην Ελλάδα όχι μόνο δεν μπορείς να ζητάς λεφτά, αλλά και “ο Λαός” έχει λόγο για το που θα τα ξοδέψεις.

Το θέμα θα ήταν αστείο αν δεν έθιγε ένα γενικότερο ζήτημα, αυτό των ενδιάμεσων θεσμών και της κοινωνίας των πολιτών – θεσμοί οι οποίοι είναι ιδιαίτερα αναιμικοί στην Ελλάδα. Θεωρητικά, οι ενδιάμεσοι θεσμοί αποτελούν δίκτυα οργάνωσης και πολιτικής δράσης των πολιτών. Είναι ομάδες πίεσης που διαγωνίζονται στην δημόσια αγορά ιδεών, έχουν συγκεκριμένους στόχους και είναι πολλαπλασιαστές ισχύος: συγκεντρώνουν δύναμη από την συμμετοχή των πολιτών που ενδιαφέρονται για ένα συγκεκριμένο ζήτημα και την εστιάζουν σε κατάλληλες δράσεις. Ως συμμετοχικοί θεσμοί δέχονται – και πρέπει να μπορούν να δέχονται – δωρεές από το κοινό. Σε πολύ απλά ελληνικά, “αν θέλω να με εκπροσωπήσει η Greenpeace, πρέπει κάπως να την στηρίξω”. Αυτό φυσικά προϋποθέτει διαφάνεια και λογοδοσία.

Δυστυχώς, όπως πολλοί άλλοι δημοκρατικοί θεσμοί έτσι και αυτός δεν θα μπορούσε να ξεφύγει από τα δίχτυα της διαφθοράς και της έλλειψης λογοδοσίας και διαφάνειας που χαρακτηρίζουν την ελληνική δημοκρατία. Το όνομα των ΜΚΟ έχει σπιλωθεί επειδή πολλοί από αυτούς έχουν γίνει παραμάγαζα πολιτικών ή είναι βιτρίνες και πολλοί παρουσιάζουν γενικώς σοβαρά ελλείματα διαφάνειας. Έτσι λοιπόν προκύπτει ένα πρόβλημα το οποίο βραχυκυκλώνει την αντιπροσωπευτική ικανότητα των ΜΚΟ: ηθικά, η δωρεά είναι καταδικαστέα, αφού θεωρείται εκ προοιμίου ότι αυτοί οι οργανισμοί είναι ανέντιμοι, διεφθαρμένοι ή εξυπηρετούν συμφέροντα. Η δωρεά καθεαυτή είναι πράξη με απώτερο συμφέρον και συνεπώς ο δωρητής θεωρείται ηθικά κολάσιμος. Όταν όμως οι ΜΚΟ δεν λειτουργούν με χρήματα του κοινού, τότε παύει η αντιπροσωπευτική τους λειτουργία.

Η δωρεά από  οποιονδήποτε – συμπεριλαμβανομένων και πολιτικών – δεν είναι και δεν πρέπει να είναι καταδικαστέα. Οποιοσδήποτε μπορεί να ενδιαφέρεται για ένα δημόσιο ζήτημα και οι πολιτικοί μπορεί να εκλέγονται από περιφέρειες που έχουν προβλήματα με τα οποία ασχολείται μία ΜΚΟ. Οι δωρεές όμως πρέπει καταρχήν να είναι δημοσίως κοινοποιημένες, και οι δοσοληψίες του εκάστοτε οργανισμού να είναι διαφανείς. Οι οργανισμοί αυτοί δεν είναι υποχρεωμένοι να είναι “ουδέτεροι”, αφού εξ ορισμού εκφράζουν άποψη και εκπροσωπούν ομάδες πίεσης. Οφείλουν όμως να αποκαλύπτουν με λεπτομέρεια ποια είναι τα έσοδα τους και που αυτά δαπανώνται.

Ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα έρχεται από τις ΗΠΑ. Πρόκειται για τον ProPublica ο οποίος είναι ένα online μέσο, με στάτους ΜΚΟ του οποίου η αποστολή είναι η ερευνητική δημοσιογραφία. Το μότο του είναι “δημοσιογραφία για το δημόσιο συμφέρον” και η θεματολογία του καλύπτει πολλά “καυτά” ζητήματα της δημόσιας ζωής των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του Γκουανταναμο, του Αφγανιστάν και άλλων. Το αξιοσημείωτο όμως, είναι ότι διακρίθηκε με το βραβείο Pulizter για την κάλυψη των ευθυνών της Wall Street στην οικονομική κρίση. Τα ευρήματα της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν από εξεταστικές επιτροπές του Αμερικανικού κογκρέσου στις ακροάσεις για την χρηματο-οικονομική κρίση.  Σε περίοπτη θέση στο website εχει link “Donate”. Αν κινδύνευαν οι συντάξεις σας από τον τζόγο της Wall Street, θα τα δίνατε;

ΛΑΟΣ και λαϊκισμός (συνέχεια)

Στο άρθρο για την δημοσκοπική άνοδο του ΛΑΟΣ αναρτήθηκαν 3 σχόλια με πολύ εύστοχες παρατηρήσεις. Και οι τρεις σχολιαστές θίγουν ένα κοινό σημείο και αξίζει να διαβαστούν: γραφουν, εμμέσως η αμέσως, ότι το ΛΑΟΣ τραβάει και απογοητευμένους δεξιούς οι οποίοι πλέον δεν βρίσκουν έκφραση στην Ν.Δ. Σε αυτό έγινε αναφορά και στο ποστ, αλλά μόνο υπορρήτως. Συγκεκριμένα ανέφεραμε ότι:

“Δυστυχώς, ο Καρατζαφέρης ξέρει πολιτικό σκάκι. Ενδεχομένως, αυτό να μην ήταν μεγάλο πρόβλημα αν η ΝΔ ήξερε πολιτικό σκάκι, και είχε σοβαρή διανόηση. Αλλά δεν έχει τίποτε από τα δύο και προσπαθεί να προσεταιριστεί το πρόγραμμα του ΛΑΟΣ, χωρίς να φαίνεται ρατσιστική. Γι’ αυτό δεν κάνει σοβαρή αντιπολίτευση και καταλήγει να φαίνεται ο Καρά-Τζαφέρ πιο λογικός από το μεγαλύτερο δεξιό κόμμα της χώρας (!).”

Το ΛΑΟΣ, στο δηλωτικό του σκέλος (τουλάχιστον στα mainstream δελτία), έχει έναν επίπλαστο κεντρο-δεξιό χαρακτήρα (και στο Τηλε-αστυ χαρακτήρα για όλους τους υπόλοιπους). Γι αυτό γράψαμε ότι ο Καρατζαφέρης ξέρει πολιτικό σκάκι: χτυπάει την Ν.Δ. στην έλλειψη φιλελεύθερου κεντρο-δεξιου σκέλους.

Η δημοκτικότητα του ΛΑΟΣ δεν οφείλεται μόνο σε ψηφοφόρους που διέρρευσαν από τα άλλα κόμματα, και η περίοδος στην οποία το κόμμα ανεβαίνει φυσικά δεν είναι τυχαία. Ότι τα στελέχη του ΛΑΟΣ εμφανίζονται με λογικά επιχειρήματα στο δελτίο του MEGA δεν σημαίνει ότι δεν έχουν φασιστικές ονειρώξεις. Για εμας εκεί συνίσταται η δημαγωγία: να εκμεταλλεύεσαι την αγωνία, τον θυμό και τις κοινές προκαταλήψεις του κόσμου εν μέσω κρίσης αναμιγνύοντας ρατσισμό και φασισμό με απλοϊκά, λογικοφανή και εύπεπτα επιχειρήματα για να πάρεις ψήφους. Σε αυτή την τακτική στηρίζεται η άνοδος του κόμματος. Μπορεί αυτός που δεν γουστάρει τους ξένους γενικώς να είναι ρατσιστής, αλλά αυτός που τους βλέπει ως πηγή όλων των κακών (και συνεπώς ως αποδιοπομπαίους τράγους) είναι θύμα δημαγωγίας. Η εκάστοτε πολιτική πρόταση του ΛΑΟΣ (π.χ. για τους μετανάστες) μπορεί να είναι λογικοφανής, αλλά εκμεταλεύεται προκαταλήψεις και έχει ρατσιστικό ιδεολογικό υπόβαθρο. Αυτό είναι επικίνδυνο: η εξουσία αφαιρεί τα προσχήματα και το ΛΑΟΣ δεν θα διστάσει να εφαρμόσει το ρατσιστικό ιδεολόγημα του στην πράξη, δοθείσης της ευκαιρίας.

Επιπλέον, ακριβώς επειδή η πραγματική ταυτότητα του κόμματος δεν κρύβεται, οι μετριοπαθείς ψηφοφόροι που ψηφίζουν ΛΑΟΣ όντας απογοητευμένοι από την Ν.Δ. το κάνουν “κρατώντας την μύτη τους”. Οι απογοητευμένοι δεξιοί διαμαρτύρονται αλλά ταυτόχρονα γνωρίζουν πολύ καλά την έκταση στην οποία το ΛΑΟΣ έχει σοβαρή πρόταση διακυβέρνησης. Το πρόβλημα είναι ότι το ΛΑΟΣ εκμεταλλευόμενο την κρίση προσεταιρίζεται ψηφοφόρους που το θεωρούν πραγματικά αξιόπιστη λύση.

Τέλος, σε μία δημοκρατία ο καθένας δύναται να περιφέρει την ιδεολογική του πραμάτεια χωρίς περιορισμούς, με την προϋποθέση ότι θα σχολιαστεί για το περιεχόμενο της. Αν η πραμάτεια του είναι είναι ρατσιστική/φασιστική θα εισπράξει τον ανάλογο χαρακτηρισμό – ποτέ απλώς ως ταμπέλα που σκοπό έχει να καπελώσει αλλά ως περιγραφή βασισμένη στον πολιτικό λόγο που εκφέρει.

 

Διαβάστε…

Ένα άρθρο του Tony Judt στο New York Review of Books βασισμένο στο πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου του “Ill Fares the Land”, στο οποίο κάνει μία αναδρομή της πορείας της σοσιαλδημοκρατίας μετά τον Ψυχρό Πόλεμο και εξετάζει τις προοπτικές της μετά την κρίση.

Μία εξαιρετική γεωπολιτική ανάλυση από τον Ανδρέα Ανδριανόπουλο.

Τις ιδιαίτερα ενδαφέρουσες απόψεις Ευρωπαίων διανοούμενων για την Αριστερά και τις προοπτικές της.

 

Το νομοσχέδιο για τους δικηγόρους και η Φάρμα των Ζώων

“All animals are equal, but some animals are more equal than others.”
-George Orwell, Animal Farm

Είμαστε υπέρ του ανοίγματος των κλειστών επαγγελμάτων. Θεωρούμε ότι το άνοιγμά τους θα σπάσει συντεχνίες και θα αφαιρέσει προνόμια τα οποία αδίκως απολάμβαναν ορισμένες επαγγελματικές ομάδες. Προνόμια μέσω των οποίων κατάφερναν τα διογκώνουν τα εισοδήματα τους χωρίς οι αμοιβές τους να αντανακλούν πραγματικό προϊόν.

Πιστεύαμε ότι η κυβέρνηση, αλλά και η αξιωματική αντιπολίτευση (η οποία από το 2004 δήλωνε ότι τα επαγγέλματα αυτά πρέπει να ανοίξουν) είχε την βούληση να προχωρήσει σε αλλαγές. Η κυβέρνηση οντως την είχε. Αλλά όχι για όλα τα επαγγέλματα, ή όχι το ίδιο για όλα τα επαγγέλματα.

Ο George Orwell εγραψε στην Φάρμα των Ζώων, ότι τα γουρουνάκια (οι πολιτικοί) γρήγορα ανακάλυψαν ότι όλα τα ζώα είναι ίσα, αλλά ορισμένα ζώα είναι πιο ίσα από τα άλλα. Φαίνεται ότι η μεταφορά αυτή βρίσκει ιδιαίτερη εφαρμογή στο νομοσχέδιο περί κλειστών επαγγελμάτων. Ενώ τα επαγγέλματα αυτά ανοίγουν οι βουλευτές εξαίρεσαν τους δικηγόρους, δηλαδή τους εαυτούς τους, από την πλήρη απελευθέρωση του επαγγέλματος. Η αλλαγή στο αρχικό νομοσχέδιο έγινε υπό την απειλή ανταρσίας του βαθέως ΠΑΣΟΚ. Το αποτέλεσμα ήταν ένα ιδιαίτερα αδύναμο νομοσχέδιο.

Έχουμε ξαναγράψει ότι στην Ελλάδα οι βουλευτές λειτουργούν ως μαφίες που εξυπηρετούν μικροκομματικά συμφέροντα και προστατεύουν τους ημέτερους. Η τροπή, λοιπόν, που πηρε η συγκεκριμένη υπόθεση θα έπρεπε να είναι αναμενόμενη. Οι βουλευτές, οι οποίοι υποτίθεται ότι παράγουν πολιτική για το δημόσιο συμφέρον, απλώς εξυπηρέτησαν μια συγκεκριμένη ομάδα στην οποία και ανήκουν: τους δικηγόρους.

Περί κατοχής και βίας

Στην Ελλάδα η αριστερά, και ειδικά η εξωκοινοβουλευτική αριστερά, έχει μία τάση να “ξεχειλώνει” του όρους. Το πολιτικό λεξιλόγιο της κυριαρχείται από ακραίους όρους: βία, κατοχή, καταστολή. Οι δράσεις της εκάστοτε κυβέρνησης εξετάζονται υπό αυτό το πρίσμα, και η εκάστοτε ερμηνεία περιλαμβάνει και μια γερή δόση συνομωσιολογίας. Δεδομένης της ερμηνείας της πραγματικότητας, η πολική στρατηγική που προτείνεται είναι εξίσου ακραία. Ζητάει πόλεμο, αγώνα, ανυπακοή κλπ κλπ.

Το πρόβλημα όμως είναι ότι όταν οι λέξεις χάνουν το νόημα τους, ο δημόσιος διάλογος γίνεται προβληματικός ή και αδύνατος, καθώς οι έννοιες έχουν διαστρεβλωθεί. Για να μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα, πρέπει να μπορεί να την ορίσει. Από τον ορισμό εξαρτάται και η αντιμετώπιση. Αν τα πάντα ανεξαιρέτως περιγράφονται με ακραίους όρους οι δράσεις που προτείνονται εκτός από παράλογες είναι και επικίνδυνες. Όταν π.χ. η τροχαία της Αθήνας κόβει κλήσεις για παράνομο παρκάρισμα στις ράμπες για άτομα με αναπηρία, παρκάρισμα στα πεζοδρόμια, κ.ο.κ το ΚΚΕ βγάζει ανακοίνωση (διαβλέποντας φυσικά πάντα και την σχετική συνωμοσία της ελίτ): “Οι δημοτικοί σύμβουλοι του ΚΚΕ στο Δήμο της Αθήνας καταγγέλλουν τη δημοτική αρχή γιατί σε συνθήκες βίαιης επίθεσης στο εισόδημα των εργαζομένων που ζουν και δουλεύουν στην πόλη μας, αυτή με εντολή στη Δημοτική Αστυνομία προχωράει σε ένα όργιο επιβολής κλήσεων, αφαίρεσης πινακίδων στο όνομα της καλυτέρευσης της ποιότητας ζωής μας”. Το ΚΚΕ είναι επί του προκειμένου εκτός από γραφικό και εκτός πραγματικότητας.

Από από αυτού του είδους την διαλεκτική φυσικά δεν θα μπορούσε να έχει γλιτώσει ούτε η Τρόικα. Ανεξαρτήτως του αν συμφωνεί κανείς με το μνημόνιο η όχι, η Ελλάδα δεν είναι χώρα υπό κατοχή. Κατοχή θα σήμαινε στρατεύματα, μυστική αστυνομία, σημεία ελέγχου στις πόλεις και άλλα πολλά. Το ελληνάκι έχει ανεβάσει ένα εκπληκτικό ποστ για τα λεγόμενα περί κατοχής. (Επισκεφθείτε το ιστολόγιο για να δείτε το φωτογραφικό υλικό που συνοδεύει το άρθρο):

Τον τελευταίο καιρό, έχουν αρχίσει να γίνονται πολύ της μοδός, λέξεις όπως «χούντα», «κατοχικά στρατεύματα», ενώ η Κερατέα φαίνεται πως στη φαντασία κάποιων ξύπνησε αναμνήσεις από τη λωρίδα της Γάζας. Δεν έχω πρόβλημα με το τι φαντασιώνεται ο καθένας μέσα στον άκρατο συναισθηματισμό και το πάθος του. Έχω πρόβλημα όμως όταν μέσα στον «οίστρο» αναμπουμπούλας ή στοχευόμενης προπαγάνδας, ο καθένας εκφράζει τη φαντασία του χωρίς καμία βάση στοιχειώδους λογικής προκειμένου να δημιουργήσει σκόπιμα μία ευρύτερη αναστάτωση. Και σε περιόδους κρίσης, όπως η σημερινή, η ακριβολογία στα λεγόμενα του Χ πολιτικού χώρου ή της Υ κοινωνικής ομάδας παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των απόψεων σε γενικότερο επίπεδο.

Επειδή τα τσιτάτα συνθήματα και οι φωνές περί χούντας, κατοχής κλπ, μάλλον προέρχονται είτε από άτομα που δεν είχαν γεννηθεί καν την περίοδο της χούντας, είτε από βολεμένους «επαναστάτες» του διαδικτύου, είτε από άτομα που δεν γνωρίζουν από σύγχρονες δικτατορίες, καλό θα ήταν να έχουν και μία στοιχειώδη ιδιοσυγκρασία. Έστω από σεβασμό και μόνο προς τα πραγματικά θύματα κατοχικών και ολοκληρωτικών καθεστώτων.

Εμείς να συμπληρώσουμε ότι αναρωτιόμαστε αν αυτοί που παραπονούνται για βία και καταστολή και ζητούν την “κατάλυση του συστήματος” έχουν ιδέα για τι μιλάνε. Αφενός γιατί η Ελλάδα είναι μία χώρα στην οποία ο καθένας κάνει ότι θέλει στο όνομα των “δημοκρατικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων” του, χωρίς να τον εμποδίζει ο νόμος, ο οποίος σχεδόν ποτέ δεν επιβάλλεται. Αφετέρου γιατί η κατάλυση ενός συστήματος δεν φέρνει πότε την “άνοιξη” αλλά μακρόχρονη κοινωνική σύγκρουση και πολύ πραγματική βία. Αλλά είπαμε: Είναι εκτός πραγματικότητας.

Οι μετανάστες στην Νομική

Αυτό που συμβαίνει στην Νομική είναι μία ακόμα όψη του μεταναστευτικού προβλήματος στην Ελλάδα. Η χώρα, δέχεται σε μία βδομάδα όσους δέχεται σε ένα χρόνο η Φινλανδία, όσοι θέλουν να φτάσουν κάπου στην Ε.Ε. εισέρχονται από την Ελλάδα, και επειδή η Ελλάδα είναι χώρα εισόδου επιστρέφονται σε αυτήν. Επιπλέον η χώρα δεν έχει καμία υποδομή να τους δεχτεί και να τους αφομοιώσει. Και όπως γίνεται παραδοσιακά στην Ελλάδα, όπου δεν υπάρχουν μηχανισμοί, θεσπίζονται δρακόντειοι νόμοι οι οποίοι απλώς περιπλέκουν την κατάσταση: οι μονιμοποιήσεις είναι ακατόρθωτες, και η απλή ανανέωση αδείας παραμονής – αν είσαι μόνιμος – είναι ετήσιος Γολγοθάς.

Προφανώς λοιπόν υπάρχει πρόβλημα καταμέτρησης, αφομοίωσης, αλλά και εισροής: Δεν ξέρουμε πόσους έχουμε, δεν ξέρουμε πόσους μπορούμε να δεχτούμε, και ζούμε σε μία κακή κατάσταση στο μέσο: αυτοί που είναι “τυχεροί” δουλεύουν παράνομα χωρίς να είναι ουσιαστικά ενταγμένοι – ούτε οικονομικά ούτε κοινωνικά. Τέλος δεν έχουμε τρόπο να σταματήσουμε να δεχόμαστε άλλους, γιατί τα σύνορα είναι αφύλακτα και πορώδη. Η χώρα όμως δεν αντέχει.

Προφανώς λοιπόν οι συγκεκριμένοι μετανάστες έχουν έρεισμα και η κίνηση τους είναι πολιτική. Κάθε πολιτική διαμαρτυρία είναι εξ ορισμού ριζοσπαστική (π.χ.στην Αμερική η Ρόζα Παρκς αρνήθηκε να κάτσει στο τμήμα του λεωφορείου που ήταν για μαύρους κλπ), αλλιώς θα ήταν ρουτίνα. Από την άλλη στην Ελλάδα που τα πάντα είναι ξεχειλωμένα, και οι καταλήψεις οδών, υπηρεσιών, εθνικών οδών – αλλά και πανεπιστημίων και ειδικά από κομματικές νεολαίες – είναι υπόθεση ρουτίνας, ακόμα και αυτή η διαμαρτυρία απλώς αντανακλά την καθημερινή ελληνική πραγματικότητα όχι μόνο στο μεταναστευτικό, αλλά γενικώς.

Οι πρώτοι που απαξιώνουν λοιπόν το πολιτικό αίτημα των μεταναστών είναι οι ίδιες οι κομματικές νεολαίες, γιατί η κατάληψη του πανεπιστημίου ως μορφή διαμαρτυρίας έχει χάσει το νόημα της, πρώτα από όλα με υπαιτιότητα των κομμάτων που τα λυμαίνονται. Μπορεί οι μετανάστες να έχουν χίλια δίκια, ο κόσμος όμως βλέπει μία ακόμα ευκαιρία για ¨πάρτυ¨ στο πανεπιστήμιο, με φόντο την παντελή έλλειψη μεταναστευτικής πολιτικής.