Archive for the 'Συνομωσιολογία' Category

Η κρίση και η δημοσκοπική άνοδος του ΛΑΟΣ

Έχει ξεκινήσει στην μπλογκόσφαιρα μία γόνιμη συζήτηση σχετικά με την δημοσκοπική άνοδο του ΛΑΟΣ μετά την δημοσίευση του τελευταίου πολιτικού βαρόμετρου της Public Issue. Ορισμένοι γράφουν ότι για την άνοδο ευθύνεται η αποδιοργάνωση της αριστεράς, ενώ άλλοι λένε ότι φταίνε μεταξύ άλλων τα ΜΜΕ που προβάλουν τα στελέχη των κομμάτων αυτών. Εμείς μάλλον βρισκόμαστε κάπου στο ενδιάμεσο.

Καταρχήν σαφή ρόλο παίζει η οικονομική κρίση. Οι κρίσεις ωθούν τις κοινωνίες προς τα άκρα, είτε το αριστερό είτε το δεξίο (και αν το σκεφτεί κανείς αυτά τα δύο δεν διαφέρουν τόσο πολύ μεταξύ τους). Οι δημαγωγοί βρίσκουν ευκαιρίες στις κρίσεις, και υπό αυτή την έννοια η δημοσκοπηκή άνοδος του Καρατζαführer είναι μία από τις συνιστώσες της περιόδου που διανύει η Ελλάδα.

Η κρίση διογκώνει δύο ήδη υπάρχοντα χαρακτηριστικά του νεοέλληνα: τα φοβικά σύνδρομα και την συνωμοσιολογία. Παντού η συνομωσιολογία δρα αγχολυτικά: όταν το άτομο νιώθει ότι δεν μπορεί να βελτιώσει την ζωή του λόγω π.χ. πολιτικών συγκυριών, η πεποίθηση ότι κάποιος κινεί τα  νήματα το απαλάσει από τις ευθύνες του, αφού κάποια μεγαλύτερη δύναμη ελέγχει τον κόσμο – δύναμη απέναντι στην οποία το ίδιο το άτομο είναι ανήμπορο. Στην Ελλάδα το φαινόμενο είναι πιο οξύ καθώς η χώρα δεν έχει παράδοση νεωτερικού κράτους οργανωμένου σε ορθολογική βάση, και συνπεώς ο δομημένος διάλογος και η ορθολογική κριτική της δημόσιας ζωής δεν ευδοκιμεί. Τα κόμματα των άκρων, τα οποία βρίσκουν ακόμα πιο πρόσφορο έδαφος σε καιρούς κρίσης, επιτείνουν αυτές τις τάσεις. Ένα σημαντικό ποσοστό Ελλήνων συμφωνεί οταν το ΚΚΕ δημοσιεύει την τελευταία του συνωμοσία του κεφαλαίου και των ιμπεριαλιστών, ακόμα αυτή και αν αυτή δεν ευσταθεί σε λογική ανάλυση.Ένα επίσης σημαντικό  ποσοστό των Ελλήνων φαίνεται ότι συμφωνεί όταν ο Καρατζαführer λέει ότι φταίνε οι μετανάστες για τα προβλήματα της χώρας. Με την βοήθεια των διάφορων Καρατζαführer λανθάνουσες ρατσίστικες πεποιθήσεις και παράνοιες βγαίνουν στην επιφάνεια λόγω γενικού αισθήματος ανασφάλειας που επικρατεί.

Ο Καρά-Τζαφέρ (όπως τον αποκαλεί ο Ροΐδης σε ένα σπαρταριστό άρθρο που θα βρείτε εδώ) ντύνει το ρατσιστικό του ιδεολόγημα με μετριοπαθείς και λογικοφανείς πολιτικές προτάσεις. Εξάλλου, για το ρόλο του ακραίου έχει τον Άδωνι. Δυστυχώς, ο Καρατζαφέρης ξέρει πολιτικό σκάκι. Ενδεχομένως, αυτό να μην ήταν μεγάλο πρόβλημα αν η ΝΔ ήξερε πολιτικό σκάκι, και είχε σοβαρή διανόηση. Αλλά δεν έχει τίποτε από τα δύο και προσπαθεί να προσεταιριστεί το πρόγραμμα του ΛΑΟΣ, χωρίς να φαίνεται ρατσιστική. Γι’ αυτό δεν κάνει σοβαρή αντιπολίτευση και καταλήγει να φαίνεται ο Καρά Τζαφέρ πιο λογικός από το μεγαλύτερο δεξιό κόμμα της χώρας (!).

Τα ΜΜΕ όντως προβάλουν τα στελέχη του ΛΑΟΣ. Ενδεχομένως αυτό να έχει συμβάλει στην αυξημένη (και αυξανόμενη;) δημοτικότητα του κόμματος. Όμως, δεν πιστεύω ότι είναι η μείζων αιτία της αύξησης αυτής. Τα δελτία ειδήσεων των ιδιωτικών ΜΜΕ δεν διαμορφωνουν μόνο την κοινή γνώμη, είναι και αγορές ιδεών: παράγουν ότι ο κόσμος ζητάει. Το αν αυτή η αγορά οδηγεί σε έναν αγώνα προς τα κάτω, αυτό είναι άλλη κουβέντα…