Archive for the 'Δεξία' Category

Σοσιαλδημοκρατία, τότε και σήμερα

Published on March 12, 2011 in Αριστερά, Δεξία, Ελλάδα, Ευρώπη, Κρίση and Σοσιαλδημοκρατια. 2 Comments

Σε ένα ποστ του ο Ανέστης αναρωτίεται για τις αιτίες της δημοσκοπικής ανόδου του ΛΑΟΣ, και την ταυτόχρονη αμηχανία της αριστεράς. Γράφει ο Ανέστης:

 

Φυσικά ο Καρατζαφέρης είναι γνωστός καιροσκόπος και πολιτικός τυχοδιώκτης. Το να αποφασίσουμε όλοι μαζί οτι η ρητορία του και η στάση του είναι σχεδιασμένες για ψηφοθηρικούς λόγους στη βαθμιαία συντηρητικοποιούμενη ελληνική κοινωνία είναι το εύκολο.

Η δύσκολη εξίσωση όμως τώρα είναι να εξηγήσουμε πως η αριστερά που αποτελεί και το φυσικό καταφύγιο της διαμαρτυρίας των αδικημένων, φαίνεται να ξεμένει απο καύσιμα στην δημοσκοπική ανηφόρα.

 

Ο Khlysty γράφει:

[…] η παραδοσιακή Δεξιά ήταν πάντα κάπως σαν ένας “πατερούλης”: έβλεπε το Κράτος ως κτήμα της και τους πολίτες τους αντιμετώπιζε με πατερναλισμό […]

Και μετά ήρθε η Θάτσερ.

Κάπου εκεί, η Δεξιά αλώθηκε από τους νεοφιλελεύθερους και το πράμα στράβωσε χοντρά. Η Δεξιά σταδιακά έπαψε να είναι ο πατερούλης που μας προστάτευε και έγινε ένας άκαρδος γονιός που πέταγε τα παιδιά του έξω από το σπίτι, μπορούσαν-δε μπορούσαν να ζήσουν μόνα τους. Επίσης, κρατούσε για πάρτη της το εξοχικό, αλλά τη βασική κατοικία την έδινε κοψοχρονιά σε ξένους, διότι αυτή δεν μπορούσε άλλο να τη συντηρεί.

 

Είναι εξαιρετικά επίκαιρη η συζήτηση αυτή.

Εμείς νομίζουμε ότι οι παθογένειες της αριστεράς στην Ελλάδα οφείλονται ισόποσα σε ενδογενείς παράγοντες, όσο και σε εξωγενείς. Οφείλονται δηλαδή και στην εγχώρια νοθεία της αριστερής ιδεολογίας, αλλά και στην ιδεολογική κρίση της στο ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στην Ελλάδα νομίζω ότι η ίδια η αριστερά σπίλωσε το πρόγραμμα της (κοινωνικό κράτος, αλληλεγγύη κλπ). Το ισχυρότερο επιχείρημα για δεξιές στροφές το δίνει η κατάντια των θεσμών-οχυρών της αριστεράς: αρκεί να δει κανείς πως κατάντησαν τα συνδικάτα και οι διοικήσεις (με την συνενοχή όλων των κυβερνήσεων) την Ολυμπιακή, ή τις ΔΕΚΟ. Φυσικά όταν οι επιχειρήσεις αυτές ιδιωτικοποιούνται όλοι φωνάζουν για νεοφιλελεύθερο ξεπούλημα, αλλά αυτοί οι ίδιοι δεν είχαν φροντίσει να μην φτάσουν τα πράγματα στο σημείο να χρειαστούν ιδιωτικοποίησεις.

Παράλληλα οι λαϊκιστές της ακροδεξιάς κερδίζουν έδαφος και κατορθώνουν να λειτουργούν ως βαλβίδες εκτόνωσης της δυσαρέσκειας του κόσμου, εφευρίσκοντας αποδιοπομπαίους τράγους και στρέφοντας την μήνη του εναντίων κάθε λογής φανταστικού εχθρού. Η ευρωπαϊκή αριστερά κοιτάει αμήχανη ενώ η κοινωνία ρέπει προς τα άκρα – είτε το ακροδεξιό, είτε το ακροαριστερό. Το πολιτικό της σκέλος δεν έχει εκφράσει πρόγραμμα, γιατί δεν ακούει την σοβαρή διανόηση της.  Και εκεί που η ευρωπαϊκή αριστερά είναι αμήχανη, η ελληνική αριστερά απλώς κωφεύει. Αντί να μάχεται για τον μεσαίο χώρο, μάχεται την λάθος μάχη με επαναστάσεις του χαβαλέ. Η αδυναμία της ελληνικής αριστεράς να ορθώσει λόγο είναι παρόμοια με της ευρωπαϊκής από την άποψη ότι και αυτή δεν ακούει την διανόηση της. Αλλά η ελληνική έχει το επιπρόσθετο πρόβλημα ότι από παραγωγός προοδευτικής πολιτικής έχει γίνει υπέρμαχος της απόλυτης συντήρησης και ενίοτε και της αντίδρασης.

Η κρίση της αριστεράς σχετίζεται επίσης με συστημικές αλλαγές που έχουν επέλθει από την χρυσή εποχή της σοσιαλδημοκρατίας, (δεκατετίες 1950 και 1960). Μετά τον Β’ Παγκόσμιο η Ευρώπη γνώρισε πληθυσμιακή έκρηξη και ταχεία οικονομική ανάπτυξη, βασισμένη κυρίως στην ανειδίκευτη εργασία. Οι αυξήσεις παραγωγικότητας ήταν ανάλογες με αυτές της πληθυσμιακής αύξησης, και η πίτα μεγάλωνε με αυξανόμενο μέρισμα για όλους. Αυτό αποτέλεσε γόνιμο έδαφος για προοδευτικά μέτρα και το κράτος πρόνοιας cradle-to-grave. Με την συναίνεση της δεξιάς τα κεκτημένα αυτά έγιναν ρήτρα του μεταπολεμικού κοινωνικού συμβολαίου. Οι συστεμικοί παράγοντες σήμερα λειτουργούν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ο πληθυσμός της Ευρώπης γηράσκει ταχέως και το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί (άρα τα ταμεία δεν έχουν τις ίδιες “αντοχές”). Σταδιακά άλλαξε η σύσταση της εργασίας από ανειδίκευτη σε ειδικευμένη με όλες τις συνεπακόλουθες αναδιαρθρώσεις στον εργασιακό τομέα. Οι ρυθμοί ανάπτυξης των ευρωπαϊκών οικονομιών επιβραδύνθηκαν την δεκαετία ’70, και γνωρίσαμε τον συνδυασμό ύφεσης/πληθωρισμού . Γι αυτό δεν ήταν υπαίτια η δεξιά, η δεξιά ήταν η απάντηση. Σε αυτό διαφωνώ με τον Khlysty: η Θάτσερ (παρόλο που το ιδεολόγημα της δεν μου είναι καθόλου συμπαθές) έκανε αυτό που κανείς άλλος δεν τόλμησε να κάνει σε μία εποχή που το κράτος δεν μπορούσε να στηρίξει το προηγούμενο επίπεδο δαπανών.

Όμως από το 1990 μέχρι σήμερα έχει αλλάξει και η δομή του διεθνούς συστήματος. Η πτώση της σοβιετικής ένωσης αφενός έριξε τον σοσιαλισμό σε ανυποληψία και αφετέρου έδωσε την ευκαιρία στην δεξιά να μετακινηθεί προς το κέντρο. Η δεξιά  την δεκαετία του ’90 έκανε την έξυπνη στρατηγική κίνηση να προσεταιριστεί ορισμένα από τα άρθρα πίστεως της αριστεράς, πρώτα από όλα το κοινωνικό κράτος.

Όμως όπως η φύση απεχθάνεται το κενό, έτσι απεχθάνεται το κενό και η πολιτική. Η δεξιά στον μετά-Ψυχροπολεμικό τριουμφαλισμό της ενστερνιστήκε τον άκρατο οικονομισμό και του επέτρεψε να την κουρσέψει, με αποτέλεσμα την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Για εμάς η ευκαιρία της αριστεράς βρίσκεται στην παρούσα κρίση. Η κρίση αυτή (η οποία θα συνεχιστεί) αναπόφευκτα θα αναδείξει αδιέξοδα στα οποία η αριστερά θα πρέπει να δώσει απαντήσεις. Υπό αυτή την έννοια η συστημική στροφή προς τα δεξιά ενδεχομένως να δώσει νέα πνοή στην αριστερά.

 

ΓΑΠ: συμμαχία κεντρώων;

Published on March 8, 2011 in Αριστερά, Δεξία, Ελλάδα, Κέντρο, Κοινωνικό κράτος and Πολιτική. 4 Comments

Επικροτούμε την κίνηση του Γιώργου Παπανδρέου να καλέσει την Ντόρα Μπακογιάννη και τον Φώτη Κουβέλη σε διάλογο: η κίνηση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία κεντρώα συνεργασία. Αν και είναι πολύ πρώιμο να κάνουμε τέτοια πρόβλεψη, μία ενδεχόμενη συνεργασία κεντρώων θα μπορούσε να έχει θετικά αποτελέσματα.

Θεμελιώδης θέση αυτού του blog είναι ότι στην Ελλάδα υπάρχει μία τάξη πολιτών η οποία δεν εκπροσωπείται. Μη βρίσκοντας έκφραση ούτε στα παραδοσιακά κόμματα της δεξιάς αλλά ούτε και της αριστεράς, και μη όντας οργανωμένη, αυτή η τάξη είναι και μη εκπροσωπούμενη.

Οι πολίτες που απαρτίζουν τον χώρο αυτό βρίσκονται εκατέροθεν του κέντρου. Συνήθως είναι νέοι επαγγελματίες μετριοπαθών πολιτικών αντιλήψεων οι οποίοι δεν ανήκουν σε παραδοσιακές συντεχνίες, ούτε στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Κοινό τους γνώρισμα είναι ότι απεχθάνονται το κομματικό κράτος, την αναξιοκρατία και το ρουσφέτι. Πιστεύουν στο κράτος δικαίου με ίσες ευκαιρίες για όλους χωρίς διεφθαρμένους διαμεσολαβητές. Κοινό τούς χαρακτηριστικό, ανεξαρτήτως πολιτικού προσανατολισμού του καθενός ξεχωριστά, είναι ότι δεν ανέχονται τις παθογένειες των παραδοσιακών κομμάτων της αριστεράς και της δεξιάς.

Αυτοί που τοποθετούνται αριστερά του κέντρου αποστρέφονται τον ιδιότυπο, ελληνικού τύπου “σοσιαλισμό”. Αυτός ο “σοσιαλισμός” μεταφράζεται πρακτικά σε ένα κράτος-πάτρωνα που διανέμει ρουσφέτια και  απεμπολέι τον κοινωνικό του ρόλο, καθώς αναδιανέμει πόρους όχι σε αυτούς που χρειάζονται στήριξη, αλλά σε αυτούς που έχουν “δόντι” και που στην συντρηπτική πλειοψηφία τους δεν την χρειάζονται. Αντιλαμβάνονται ότι ο μεγάλος κρατικός τομέας αντί να θεσμοθετεί κράτος πρόνοιας – ως όφειλε – τελικά το αναιρεί μέσω της αναξιοκρατίας και της αλόγιστης και ακατάγραφης σπατάλης. Αυτοί που ανήκουν στον χώρο αυτό θα επιθυμούσαν ένα πραγματικό κοινωνικό κράτος με αναδιανεμητικό χαρακτήρα στα πρότυπα των ευρωπαϊκών σοσιαλδημοκρατιών, με πολύ σαφέστερες ιδεολογικές τοποθετήσεις και γενναίες αντιπροτάσεις στην δεξιά – αντιπροτάσεις που δεν συνίστανται σε “τσιτάτα”, λαϊκισμούς και επανάσταση του χαβαλέ, αλλά εμπεριέχουν ουσιαστικές τοποθετήσεις και πολιτικά τελέσφορες δράσεις. Κοινώς, μία αριστερά που δεν περιορίζεται στο “και μετά βλέπουμε”.

Αυτοί που τοποθετούνται δεξιά του κέντρου δεν βλέπουν με ιδιαίτερη συμπάθεια ούτε τον εθνικισμό της παραδοσιακής δεξιάς, ο οποίος έχει βρει νέους εκφραστές στο περιβάλλον του Αντώνη Σαμαρά, ούτε την θρησκοληψία της και τον συντηρητισμό της, ούτε φυσικά τον κρατισμό της περιόδου Καραμανλή. Θα επιθυμούσαν ένα πολύ μικρότερο και αποτελεσματικότερο κράτος, αφού βλέπουν τον περιορισμό του ως λύση στο πρόβλημα της διαφθοράς. Είναι πιο συντηριτικοί σε θέματα δημοσιονομικής διαχείρισης, αλλά ταυτοχρόνως είναι υπέρμαχοι της ανεκτικότητας και προοδευτικοί σε κοινωνικά θέματα, καθώς θεωρούν  ότι δεν χωράει δυσανεξία σε μία φιλελεύθερη δημοκρατία. Δεν συμφωνούν με την ακροδεξιά, καθώς προτιμούν τις πολιτικές επιλογές που στηρίζονται σε ορθολογικές αναλύσεις, και σε όχι απεχθείς ρατσιστικές και εθνικιστικές αντιλήψεις. Τέλος θα ήθελαν μία εξωτερική πολιτική η οποία δεν περιορίζεται σε εθνικιστικές κορώνες.

Αν μια ενδεχόμενη ένωση κέντρου καρποφορήσει θα μπορούσαμε να έχουμε θετικά αποτελέσματα σε πολλά επίπεδα. Κατά πρώτο λόγο ο χώρος στον οποίο προαναφερθήκαμε θα αποκτήσει μία πρώτη, έστω ατελή, εκπροσώπηση.  Ο Φώτης Κουβέλης έχει τοποθετηθεί πολύ λογικά και ρεαλιστικά στα περισσότερα ζητήματα της ελληνικής πολιτικής σκηνής, και εκφράζει, κατά την άποψη μας, το κεντρο-αριστερό ρεύμα στο οποίο προαναφερθήκαμε. Παρομοίως η Ντόρα Μπακογιάννη ως εκπρόσωπος της Δημοκρατικής Συμμαχίας έχει κεντροδεξιό, φιλελεύθερο προσανατολισμό, αν και το πολιτικό τής παρελθόν μάλλον θα περιορίσει την δημοτικότητα του κόμματος. Μία τέτοια συμμαχία, θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως στεγανό έναντι του βαθέως ΠΑΣΟΚ, το οποίο έχει αρχίσει να κερδίζει έδαφος εις βάρος του μεταρρυθμιστικού ρεύματος του κόμματος, εκμεταλλευόμενο την φθορά που έχει εισπράξει η κυβέρνηση λόγω των μέτρων που έχει ψηφίσει. Κατά μία έννοια, το βαθύ ΠΑΣΟΚ αντιλαμβάνεται πολύ καλά ότι για πετύχουν οι μεταρυθμίσεις θα πρέπει τελικά να το σκοτώσουν (και πρέπει να το σκοτώσουν) καθότι θα πρέπει να μπει μαχαίρι στο κομματικό κράτος.

Το ζητούμενο αποτέλεσμα θα ήταν μία ένωση κεντρώων πολιτικών η οποία θα δώσει φωνή σε αυτό το ζωτικό τμήμα του εκλογικού σώματος. Δεν είναι αναγκαία η πλήρης σύμπνοια απόψεων – μπορεί να λειτουργήσει άριστα και ο συγκερασμός, δεδομένου ότι οι απόψεις αυτών που απαρτίζουν τον κεντρώο χώρο είναι επαρκώς συγγενικές. Μία τέτοια συμμαχία θα απομόνωνε κόμματα και πολιτικούς (συμπεριλαμβανομένου και του βαθέως ΠΑΣΟΚ) που περιορίζονται σε λαϊκίστικες κορώνες αντί να ασκούν υπεύθυνη αντιπολίτευση.